De aap komt uit de mouw: Zowel hippies als vechtersbazen hebben een persoonlijkheid.

Doctoraatsstudie in Planckendael over persoonlijkheidskenmerken bij bonobo’s en chimpansees.

De persoonlijheidskenmerken van bonobo’s en chimpansees zijn uniek en lijken op die van mensen. Tot dit verrassende besluit kwam de primatologe Nicky Staes, die haar doctoraatsonderzoek voor de Universiteit van Antwerpen in Planckendael aan het onderwerp wijdde. Dat de persoonlijkheid en het gedrag van bonobo’s en chimpansees toch van elkaar verschillen, is opvallend. De bonobo zou immers een broer kunnen zijn van de chimpansee, zo nauw verwant zijn ze. Zo zie je maar: niet alle apen apen alle apen na.

Nicky Staes © Planckendael

Bonobo’s staan al langer bekend als de hippies onder de mensapen, die spanningen in de groep oplossen door te paren. Chimpansees daarentegen gebruiken hiervoor eerder geweld. Intussen blijkt deze visie achterhaald en misschien iets te zwart-wit. Bij gebrek aan een gedetailleerde studie, greep Nicky Staes haar kans om dit van naderbij én op grote schaal te onderzoeken in haar doctoraat. 

Bonobo in Planckendael © Planckendael

Persoonlijkheidsprofiel

Van maar liefst 154 bonobo’s werden er persoonlijkheidsprofielen verzameld, goed voor ongeveer 80% van de totale populatie in dierentuinen wereldwijd. “We vroegen de verzorgers om vragenlijsten in te vullen over de persoonlijkheid van de dieren,” aldus Staes. “Op die manier bekwamen we voor elk dier een individueel profiel.”

Bonobo in Planckendael © Planckendael

Daarnaast werden 46 eerder bevraagde bonobo’s gedurende 4 000 uren geobserveerd in verschillende Europese dierentuinen. Een huzarenstukje dat zo’n twee jaar in beslag heeft genomen. En met resultaat. Verschillen in de sociale gevoeligheid in bonobo’s en chimpansees kunnen worden verklaard door een stukje DNA dat bij de chimpansees verdwenen is. Bijgevolg heeft deze mensapensoort het moeilijker om sociale signalen in te schatten. 

Bonobo in Planckendael © Planckendael

Bij bonobo’s blijkt dit stukje DNA nooit afwezig te zijn. Dat zou deels verklaren waarom bonobo’s over het algemeen verdraagzamer en socialer zijn dan chimpansees. 

Nick Mertens

14 januari 2014

Wist je dat (1)

De geslachten Homo (de moderne mens) en Pan (chimpansees en bonobos) 98,8% van sommige DNA-sequenties met elkaar delen, wat chimpansees en bonobos tot de nauwste verwanten van de mens maakt.

NM

12 juli 2013

Chimpanzee

Vanaf 6 februari 2013 spelen de Belgische bioscopen de documentaire “Chimpanzee” in hun zalen. Deze natuurdocumentaire wordt uitgebracht door Disneynature, is geregisseerd door Alaistair Fothergill (“African Cats” en “Earth”) en Mark Linfield (“Earth”), en wordt voor Vlaanderen verteld door Matthias Schoenaerts.

Waar gaat deze documentaire nu juist over?

Hetvolgende staat op de officiële website van de film te lezen:

“Disneynature neemt bioscoopbezoekers mee diep in de bossen van Afrika met "Chimpanzee", een nieuwe natuurdocumentaire over een aandoenlijke, jonge chimpansee genaamd Oscar en zijn grappige kijk op het leven in een opmerkelijk verhaal over familiebanden en individuele overwinning.

Oscar’s speelse nieuwsgierigheid en enthousiasme voor ontdekking laat de intelligentie en vindingrijkheid zien van een van de meest buitengewone persoonlijkheden in het dierenrijk. Samenwerkend verplaatsen Oscar en zijn chimpansee familie, waaronder zijn moeder Isha en Freddy, de ervaren leider van de groep, zich door het complexe grondgebied van het bos.

De wereld is een speeltuin voor de kleine Oscar en zijn vriendjes. Zij spelen liever dan dat ze samen met hun ouders een middagdutje doen. Maar als Oscar’s familie wordt bedreigd door een concurrerende groep chimpansees wordt hij aan zijn lot overgelaten, totdat een verrassende bondgenoot verschijnt en zijn leven voorgoed doet veranderen.”

Dit is de officiële trailer:

De moeite waard als je het mij vraagt!!!

Nog meer weten? Bezoek de officiële website op http://nl.disney.be/chimpanzee/

Nick Mertens

4 februari 2013