Kwak legt eerder eieren door lenteweer in DierenPark Amersfoort

De vogelverzorgers van DierenPark Amersfoort hebben drie eieren gevonden in het nest van een kwakkenstel. ‘‘Het zachte winterweer heeft er waarschijnlijk voor gezorgd dat dit stel twee weken eerder dan verwacht de eerste eieren heeft gelegd’’, vertelt vogelverzorger Sander Drost. Het broeden duurt ongeveer één maand, dus het wachten op de kuikens is begonnen. 

Copyright: Dierenpark Amersfoort

Het zonnetje straalt heerlijk en dat laat de kwakken van DierenPark Amersfoort niet koud. De lentekriebels zijn toegeslagen en daarom begonnen de vogels vorige week spontaan nesten te bouwen. ‘‘Bij de kwakken kun je goed zien dat het broedseizoen is begonnen’’, vertelt vogelexpert Sander. “Deze vogels hebben normaal gesproken groen/gele poten, maar tijdens het broedseizoen worden de poten van de kwak roze.’’

Wanneer er een koppeltje is ontstaan, blijft het kwakkenstel de rest van hun leven samen. De toekomstige ouders bouwen samen aan een nest en per jaar krijgen zij zo’n drie tot vijf eieren. Het park is erg blij met de eieren, want de afgelopen twee jaar bleven de nesten van de kwakken leeg. ‘‘Tussen het leggen van ieder ei zit telkens een dag, dus er kunnen nog meer eieren volgen bij dit stel en hopelijk ook bij de andere paartjes’’, zegt de vogelverzorger van DierenPark Amersfoort.

NM

7 maart 2014      

Ooievaars met lentekriebels in Planckendael

© Planckendael / Artman

“Oost west, thuis best”, geldt ook voor de ooievaars. De eerste trekkers zijn aan het terugkeren naar hun thuisbasis in Planckendael waar ze nestelen en hun jongen grootbrengen. Een dozijn geroutineerde trekvogels hebben hun vertrouwde stek al ingenomen. In het broedseizoen telt de ooievaarskolonie in Planckendael meer dan 100 dieren. Planckendael ligt op de natuurlijke trekroute van de ooievaars. De opa onder hen, ooievaar Storky, is één van onze oudste jaarlijkse trekkers. Hij werd geboren in 1999 en keerde voor de vijftiende keer veilig en wel terug naar zijn nest. Dat verdient een pluim!

Risky business

Hun wintervakantie brachten veel vogels door in Spanje, enkelen trekken tot in West-Afrika, meer dan 4.000 kilometer ver. Ze vliegen hiervoor gemiddeld 300 km per dag. Ze doen dit niet om het warmer te krijgen, maar omdat er meer insecten in warme gebieden leven. De trek naar het Zuiden is een tocht vol gevaren. Hoogspannings-kabels zijn doodsoorzaak nummer 1 voor jonge, onervaren ooievaars.

Home sweet home

Nu zijn ze terug in hun vertrouwde omgeving. Hun nesten liggen verspreid over het park en situeren zich hoog in de lucht. In boomkruinen, op nestplatformen en schoorstenen zijn ze ijverig aan het werk. Ze herstellen en vernieuwen waar nodig. Nestmateriaal genoeg in ons park. Ooievaars zijn trouw aan hun nest en in tweede instantie aan hun partner. Hun datingplek is hun nest. Daar weerklinkt hun karakteristieke geklepper volop. Zo verklaren ze elkaar de liefde. De ooievaars plooien hun hals en leggen hun kop in hun nek om zo de onderste snavelkant gemakkelijk tegen de bovenkant te kunnen klappen.

Groentjes

Nu is het nog wachten op de jonge vogels van twee tot drie jaar oud. Op die leeftijd zijn ze geslachtsrijp en keren ze voor het eerst terug om hun eerste nest te maken, te paren en eieren te leggen. Instinctief maken ze hun eigen nest in de nabijheid van het geboortenest. Deze jongelingen verwachten we half maart in Planckendael.

Ringen

We duimen voor een succesvol paar- en broedseizoen met weinig hevige maartse buien en aprilse grillen die roet in het eten kunnen gooien. Vorig jaar braken we het jaarlijkse record en telden we 52 nesten met 71 jongen. In juni ringen we de nieuwgeborenen en krijgen ze hun internationaal paspoort.

Blij geklepper

Ooievaars werden van uitsterven gered door succesvolle herintroducties. Planckendael hielp in de jaren 90 de ooievaars overleven in Europa. Nu verzamelt ons eigen onderzoeksinstituut CRC (Centre for Research and Conservation) gegevens over de dieren en hun trekroutes om ze zo meer overlevingskansen te bieden.

NM

4 maart 2014

Zeldzame wolaap geboren in GaiaZOO

KERKRADE - In de nacht van 26 op 27 februari werd er in GaiaZOO een zeldzame wolaap geboren. In heel Europa leven slechts 40 wolapen in dierentuinen. Het is het tweede jong van moeder Quinda en vader Nieto. De kleine telg houdt zich met poten en grijpstaart stevig vast aan de dikke vacht van moeder.



Wolapen leven in het regenwoud van het Zuid-Amerikaanse Amazonegebied. Ze danken hun naam aan de dichte en warme vacht. Deze beschermt hen tegen zon, regen, kou en insectenbeten. Wolapen leven namelijk 60 meter hoog in de grootste woudreuzen en daar zijn de weersinvloeden soms extreem. De handige grijpstaart is een extra verankeringspunt als wolapen door de bomen klimmen op zoek naar voedsel. Een jonge wolaap kan zijn grijpstaart meteen vanaf de geboorte gebruiken. De eerste dagen houdt het jong zich overigens met handen en voeten aan het buikhaar van moeder vast, maar al snel verhuist de kleine telg naar haar rug. Na een maand of zes maakt een wolaap z’n eerste uitstapjes los van moeder en niet veel later klautert het aapje op eigen kracht hoog door de bomen. Om te voorkomen dat de kleine valt, maakt het jong bij elke beweging gebruik van zijn grijpstaart.
 
Lastige kostganger
In het wild eten wolapen de zaden, bloemen, bladeren, bast, noten en vruchten van wel 225 verschillende soorten bomen en planten. Ook voor insecten en honing zijn ze wel te porren. Omdat ze zo’n gevarieerde menukaart hebben, is het moeilijk om in dierentuinen een goed dieet voor wolapen samen te stellen. Mede daardoor zijn er wereldwijd slechts 15 dierentuinen waar wolapen leven.

Bijzondere geboorte
Verspreid over Europa leven nog geen 40 wolapen. GaiaZOO is er dan ook erg blij mee dat er weer een nieuw familielid ter wereld is gekomen. In 2007 werd alweer de laatste wolaap in de Kerkraadse dierentuin geboren en dat was Quinda, de moeder van het huidige jong.

Zeldzaam
Niet alleen in dierentuinen zijn wolapen zeldzaam. In hun natuurlijk leefgebied worden wolapen namelijk verstoord door houtkap, landbouw en jacht op deze bijzondere apensoort. 

 

Foto: Moeder en jong een paar uur na de geboorte. De navelstreng is nog deels zichtbaar.

NM

27 februari 2014

Persbericht van Pairi Daizi naar aanleiding van het transport van de panda's

Pairi Daiza is verbaast over de reactie over de reacties die in de pers verschenen over de "kost van de escorte" voor de reuzenpanda's. Tijdens de vergaderingen, die gedurende twee weken plaatsvonden met de crisis cel van de federale politie (die heel professioneel, reactief en neutraal was), was nooit blijk van enig bezwaar bij de politieleiding. In tegendeel zelfs. De escorte werd ons snel bevestigd en problemen, omtrent de kostprijs, werden nooit vernoemd. Enige vorm van bescherming lijkt ons dan ook gerechtvaardigd, wegens veiligheidsredenen. Het zal niemand ontgaan zijn dat talrijke mensen de aankomst van de panda's willen bijwonen. 12.000 personen wilden zich inschrijven om in Pairi Daiza aanwezig te zijn. Er was slechts plaats voor 2.000 abonnees waarvan we het emailadres hadden... diegenen die zich niet meer konden inschrijven wensten wel het "parcours" te kennen. Alles is dus mogelijk op het traject: mensen op de weg (wij hebben de media gevraagd info hierover te verspreiden). Voor ons vraagt zelfs het kleinste risico om maatregelen.

Wanneer we het globaler gaan bekijken, zien we dat verschillende andere landen die panda's mochten ontvangen, een politiebegeleiding voor het konvooi kregen, zonder dat dit enige problemen opleverde. De dag stond daarentegen in het teken van algemene vreugde en blijdschap. Het is jammer dat in België gevoelens van onvrede steeds de bovenhand hebben en dat positieve gebeurtenissen steeds tot een polemiek leiden (zeker wanneer er zelfs geen reactie gevraagd wordt aan de voornaamste belanghebbenden; wij).

Zoek het zwarte schaap...

In tussentijd, houden wij ons bezig met onze grote beesten: onze panda's. Indien 4 motards een overdreven kost zouden blijken voor de Staat, dan kan de rekening naar Pairi Daiza opgestuurd worden (die het volledige bedrag van de huisvesting van panda's, in België, op zich neemt).

Hopende hiermee de discussie te beëindigen. Wij wensen geen deel uit te maken van de groep van de eeuwige klagers en bekrompenheid.

NM
22 februari 2014

Valentijnsgeboorte in Planckendael. Babygiraf met hartje op de bil!

© Planckendael / Steffanie Klaassen

Planckendael viert de geboorte van een nieuwe, welkome schoonheid! En het gebeurde op de superromantische dag, 14 februari. Opmerkelijk is dat de schattige, kleine giraf een vlek heeft in de vorm van een hartje op de bil. Deze nieuwe savannebewoner werd geboren in de vroege ochtend. Mama Barbie beviel van een flink jong. Ze is een ervaren moeder en de bevalling verliep soepel. Gemiddeld duurt een giraffenbevalling 4 à 5 uur. 

Een giraffenbevalling

Mama Barbie stond ’s nachts al een tijdje apart omdat haar bevalling er stond aan te komen. Camera’s zorgden voor het oogluikende nachttoezicht, interventie was niet nodig. Alles verliep vlot. De verzorgers waren dan ook dolgelukkig toen ze vrijdagochtend bij hun aankomst mama en baby in de stal zagen staan. Het jonge dier was goed bij mama Barbie aan het drinken. Het kleintje was al helemaal schoon gelikt en stond wiebelig op zijn lange beentjes. Toen bemerkten de verzorgers het mooie hartje op haar rechterbil.

Meisje of jongen?

De babygiraf is waarschijnlijk een meisje en de verzorgers zijn op zoek naar een mooie Afrikaanse naam beginnend met een P. In 2014 krijgen alle dieren geboren in ZOO Antwerpen en Planckendael een P-naam. De manier waarop het diertje plast, geeft ons zekerheid over het geslacht. Het is de vierde baby voor Barbie die op de savanne in Planckendael wordt geboren. De dracht van een giraf duur 14 tot 15 maanden. Mannetjes reiken tot 5,3 meter hoog, vrouwtjes tot 4,3 meter. Het zijn de grootste dieren ter wereld, en toch hebben ze maar zeven nekwervels net als een muis. Ook hun tong is een vermelding waard: 45 cm lang!

Lekker warm

Het weerbericht indachtig, blijft het kleintje voorlopig nog binnen. De gevoelstemperatuur is nog een beetje te koud om het buitenverblijf te laten verkennen. Maar iedereen kan onze mooie aanwinst bewonderen door de ramen van de lodge. Zo krijg je een prachtig zicht in het warme binnenverblijf van de Afrikaanse savanne. Met de komst van deze hartsbaby telt de giraffenkudde nu zeven dieren: Barbie en haar baby, Diamant en haar kleine Obi (geboren juli 2013), Saleye, de kweekman en twee andere kleintjes van Barbie en Diamant: Megara (° juli 2011) en Ndale (° zomer 2012). Saleye is niet de vader van deze baby. Hij of zij is een jong van Baridi, onze vorige kweekstier die vorig jaar samen met zijn zoon Karega naar Turijn vertrok. De kudde giraffen deelt de savanne met impala’s, Kaapse elandantilopen en gierparelhoenen.

Bedreigde soort

Deze giraffen zijn een bedreigde ondersoort en gelijken sterk op de zeer bedreigde giraffen in Niger, waarvan er nog slechts een 200tal in leven zijn. Planckendael neemt deel aan het Europese kweekprogramma maar steunt ook de giraffen “in situ” (in Niger in dit geval) door geld in te zamelen voor het bouwen van een waterput voor de lokale bevolking. Zo konden ze al € 12 000 schenken aan ASGN (Association pour la Sauvegarde des Girafes du Niger) om waterputten aan te leggen in de dorpsgemeenschap Kouré in Niger. Hierdoor verdwijnt de concurrentie tussen mens en dier voor water en verbetert zowel de sociale als economische situatie van de bevolking. Zo herstellen ze de harmonie tussen mens en dier. 

© Planckendael / Steffanie Klaassen

NM

17 februari 2014

Over de intelligentie van olifanten

Kandula. National Zoo 06/2009. Photo: © Ryan Easley (http://www.elephant.se/database2.php?elephant_id=214)

Olifanten zijn uiterst intelligente dieren waarvan is aangetoond dat ze zelfs oorzaak-gevolgrelaties begrijpen.

Zo maakt vooraanstaand primatoloog en etholoog Frans de Waal in één van zijn boeken melding van een experiment dat hij met eigen ogen mocht aanschouwen. De hoofdrol in deze is weggelegd voor Kandula[1], een jonge olifantenstier in de dierentuin van Washington. Wetenschappers hingen takken met fruit in zijn verblijf maar op zulk een manier dat hij er nét niet aan kon. Wel vond Kandula in zijn verblijf verschillende voorwerpen terug die als werktuigen konden dienen zoals stokken, een vierkante kist en verschillende dikke houten planken.

De stokken liet hij links liggen, wat begrijpelijk is. Een olifant zijn slurf is namelijk niet alleen een ‘grijporgaan’, maar ook een reukorgaan, boordevol zenuwuiteinden, en dan vooral de gevoelige punt of slurfvinger. Het gezichtsvermogen van een olifant is beperkt, maar ruiken kan dit dier als geen ander. Moest Kandula dus een stok hebben opgeraapt met zijn slurf, dan zou deze stok deels de doorgang naar zijn neusgaten hebben belemmerd en dus zijn uitstekende reukzin hebben gehinderd. De olifantenstier koos dan ook voor een ander hulpmiddel, namelijk de vierkante kist. Hij schopte hiertegen, net zo lang tot het perfect onder een tak stond. Kandula ging met zijn voorpoten op de kist staan en klaar was Kees. Nu hij wat hoger stond kon hij met zijn slurf met gemak aan alle lekkernijen.

Maar zo snel waren de onderzoekers niet tevreden. Ze maakten het hem nog wat moeilijker door in een volgende proefopstelling de kist uit het zicht te zetten. Kandula moest zich dus de oplossing voor de geest halen om toch nog het voedsel te kunnen bemachtigen. Voor veel dieren zou dit een probleem zijn, maar niet voor olifanten. Kandula ging gewoon op zoek naar de kist. Haalden de onderzoekers de kist weg, koos Kandula voor de houten planken, legde deze keurig op elkaar, en bemachtigde zo het fruit.

Een ander voorbeeld van de intelligentie van olifanten is het feit dat ze zichzelf herkennen in een spiegel. Happy, een Aziatische olifant in de Bronx Zoo in New York, wreef bijvoorbeeld tijdens een experiment herhaaldelijk over een wit kruis op haar voorhoofd terwijl ze voor de spiegel stond. Ze kon alleen weet hebben van dat kruis door haar spiegelbeeld met haar eigen lichaam in verband te brengen. Enkel mensen, mensapen en dolfijnen zijn hier ook nog toe in staat.

---

[1] Kandula was slechts de tweede Aziatische olifant ter wereld die verwekt was door middel van kunstmatige inseminatie en bracht het aantal olifanten die door deze ingreep het levenslicht zagen op een totaal van vijf.

NM
3 februari 2014

P.S. Deze tekst is een voorpublicatie van het boek dat de auteur over olifanten aan het schrijven is.

ZOO en Planckendael in 2013: zo gezond als de 3 000 vissen van het nieuwe aquarium

© ZOO Antwerpen / Artman

Het afgelopen jaar 2013 gaat bij de Koninklijke Maatschappij voor Dierkunde van Antwerpen (KMDA) de boeken in als een jaar van status quo met meer dan 1,6 miljoen bezoekers. In deze economisch moeilijke tijden zijn we trots om een gezonde vzw te zijn met een mooie, positieve cashflow als eindresultaat. Dat onze parken relevant zijn en blijven, bewijst het stijgend aantal abonnees. Al voor het negende jaar op rij bereiken we een historisch record in aantal abonnees. Ook op sociale media noteren we een aanzienlijk succes met een stevige stijging in aantal fans. En 2014 belooft een jaar te worden vol vernieuwingen en nieuwe investeringen.  

ZOO Antwerpen klokte eind 2013 af op een 840 000 bezoekers, een status quo ten opzichte van 2012. Planckendael ontving 5% minder bezoekers en eindigde op een 770 000 bezoekers.  Een daling die we volledig kunnen toeschrijven aan de stimulans die de opening van de nieuwe olifantentempel in Planckendael het jaar voordien aan het park gaf.  

Een grote familie van 200.000 abonnees!

Eén van onze grootste troeven zijn onze abonneehouders, de echte fans. Voor het negende jaar op rij stijgt hun aantal in 2013 en wel met 7,5% om te eindigen op bijna 200 000 individuele liefhebbers! Een teken van appreciatie voor de parken en bewijs van relevantie van het product. Uit marktonderzoek blijken de voordelige prijs en het gevoel van vrijheid dat ons abonnement biedt, de twee belangrijkste motieven te zijn om lid te worden van onze grote familie abonnees. Een gezin met vier personen heeft immers na één enkel bezoek aan de ZOO en één enkel bezoek aan Planckendael de kostprijs al teruggewonnen. 

Sterren van 2013

Brilbeertje Oberon is de ster van 2013 in de ZOO. Geboren in februari, als nazaat van een bedreigde soort en als nieuwsgierige avonturier verovert hij ieders hart. De geboorte van monniksgier Orion, niet onmiddellijk moeders mooiste, staat op wetenschappelijk vlak wel degelijk op topniveau. Aardvarkentje Oni leek recht uit de ruimte afkomstig en is genomineerd als mooiste geboorte van het afgelopen jaar. Voor het eerst in de 170-jarige ZOOgeschiedenis kwam kogelgordeldiertje Oona succesvol ter wereld.  Een heel speciale gebeurtenis en meteen de voetbalmascotte van het WK in Brazilië. 

Slurfhondje Gijs was onze vreemdste nieuwe snoet die heel wat harten vertederde. Olifant Budi vertrok naar Amerika en stier Kanvar, de toekomstige partner voor Kai-Mook, nam zijn plaats in.

In Planckendael blonken volgende bewoners uit: onze babytweeling rode panda’s Ophelia en Oshin, twee wollige dotjes in de takken van de bomen. Karamat, een Aziatische vrouwtjesneushoorn arriveerde, net als Saleye, de nieuwe giraffenkweekhengst. Hij kreeg snel gezelschap van babygiraf Obi. Monniksgier Jean, geboren in Planckendael en vrijgelaten in Frankrijk, kreeg een eigen jong in de natuur. Glunderende wetenschappers, een waar succes. 

ZOO van Morgen in 2014

ZOO Antwerpen blijft investeren, niet evident in deze heersende crisis, maar als gezonde vzw kunnen we dit doen. De fysieke transformatie van de ZOO, deel van het collectief geheugen van België, gaat verder. De grandeur van het verleden wordt hersteld in verschillende projecten, rekening houdend met alle relevante en nieuwe inzichten van vandaag: met grotere dierenverblijven en vooral een veel sterkere beleving voor de bezoeker.  

Het Vogelgebouw en de nieuwe SpeelZOO zijn net afgewerkt. In 2014 vernieuwen we het Reptielengebouw en de Roofvogelvolières zonder veel hinder voor de bezoekers. We verwelkomen bovendien de zwartvoetpinguïns. Een grote groep waggelaars krijgt een nieuw verblijf heel dicht bij de bezoekers. Echt speciaal. De brilberen krijgen gezelschap van doodshoofdaapjes. Ambiance gegarandeerd! En voor sappige verhalen zorgen onze verzorgersbabbels en roofvogeldemonstraties. Kers op de taart is het reuzengrote koraalrif. 

Planckendael in 2014 is pret tussen de pinguïns

Planckendael stort zich in 2014 in nieuwe avonturen met een spectaculair Amerikaans continent. Hier kan je binnenkort wandelen met de Humboldtpinguïns in hun nieuwe verblijf, het paradepaardje van Amerika. In de vernieuwde, mysterieuze Aziatische Serre krijg je een ‘lorilanding’ waarbij onze bezoekers zelf nectar mogen geven aan verschillende soorten kleine, kleurrijke en luidruchtige papegaaitjes. Rond het Kasteel wordt een avontuurlijk kinderparadijs aangelegd. Ravotten verplicht.

Tot slot waren de ZOO en Planckendael bijzonder actief op vlak van sociale media met 48 000 Facebookfans op het einde van 2013. Een gigantische stijging van 75%. Uitschieter online was ongetwijfeld 28 februari 2013, het geboortebericht van brilbeer Oberon, toen maar liefst 20 000 mensen één of meerdere berichten op Facebook bekeken.

© Planckendael / Jonas Verhulst

NM
7 januari 2014